HomeZoekenBestellijstDisclaimerNederlandsEnglishRechtenFAQContactHelp

Specials

De onderstaande Specials zijn voor u samengesteld

  


Bezuidenhout
Het 'vergissings-bombardement' wordt het ook wel genoemd. Het doel van de geallieerde bommen die op zaterdag 3 maart 1945 het Bezuidenhout in Den Haag troffen was het nabijgelegen Haagse Bos. In dit park werden al voor enige tijd V2-raketten opgeslagen door de Duitse raketeenheden. Deze V2-raketten werden sinds september 1944 ingezet voor Duitse bombardementen op geallieerden doeleinden, met name grote steden als Londen en Antwerpen. In een poging om een halt toe te roepen aan deze stroom van raketten, zette de Royal Air Force eenmaal zwaardere toestellen in. In totaal 56 middelzware bommenwerpers van de RAF bereikten Den Haag in de vroege ochtend. De brisantbommen verwoestten de Haagse woonwijk het Bezuidenhout, maar ook de Korte Voorhout en delen van rondom liggende woonwijken. 550 mensen kwamen om, 250 mensen raakten zwaargewond en duizenden mensen werden dakloos. In Nederland hebben alleen de bombardementen op Rotterdam (14 mei 1940) en Nijmegen (22 februari 1944) een hogere tol geŽist.

Deze collectie bestaat uit 22 beelden
Aangemaakt op: 03-03-2015 13:25
Gewijzigd op: 03-03-2015 13:36
  


Naar de film
Nadat de Duitsers het in Nederland voor het zeggen hadden, gold ook voor het uitgaansleven dat alles zijn normale loop moest nemen. Ondanks het overwegend Duitse filmaanbod zaten de zalen voller dan ooit. Het publiek werd een schijnwereld voorgetoverd, waar men de zorgen kon vergeten. Franse en Engelse films waren al in een vroeg stadium voor vertoning verboden. Toen eind 1941 de VS aan de oorlog gingen deelnemen, werden ook Amerikaanse rolprenten van het doek verbannen. De Duitse filmmaatschappijen hadden nu vrijwel het alleenrecht bij de filmdistributie. Zo bracht de combinatie UFA/ToBis in 1941 alleen al 82 films uit. Daaronder veel vrolijke en romantische films, maar ook films met een propagandistisch karakter. Enkele filmproducties, waaronder de antisemitische film 'De eeuwige Jood', moest verplicht worden gedraaid. Vanaf 8 januari 1941 waren bioscopen verboden terrein voor Joden. Een oproep om uit solidariteit met de Joden de bioscopen te boycotten, vond nauwelijks gehoor.

Deze collectie bestaat uit 24 beelden
Aangemaakt op: 26-06-2013 15:24
Gewijzigd op: 26-06-2013 17:22
  


Operatie Manna; voedsel uit de lucht.
Voor de bevolking in het westen van Nederland ontstond in april 1945 een noodsituatie. De hongerdood dreigde, omdat de voedseltransporten over het IJsselmeer stil waren komen te liggen. Om een oplossing te vinden, vonden onderhandelingen plaats tussen de Duitse autoriteiten en vertegenwoordigers van het verzet. Met het eind van de oorlog in zicht stemde een Duitse delegatie onder leiding van Rijkscommissaris Seyss-Inquart in met hulp en werden de geallieerden in de gelegenheid gesteld op aangewezen plaatsen in de Randstad voedseldroppings uit te voeren. Eind april vlogen Amerikaanse en Britse bommenwerpers laag over steden en dorpen om hun ongewone lading uit te werpen. Voor de bevolking een onvergetelijk schouwspel. Juichend en zwaaiend in de straten en op de daken werden de vliegtuigen met hun kostbare goederen begroet.
Vanuit Engeland werden ruim 5500 voedselvluchten uitgevoerd in het kader van operaties Manna en Chowhound.

Deze collectie bestaat uit 24 beelden
Aangemaakt op: 24-04-2013 15:57
Gewijzigd op: 24-04-2013 17:27
  


'Ik kom heusch terug hoor!'
Koningin Beatrix zal op 30 april 2013 afstand doen van de troon. De op 31 januari 1938 geboren 'Trix' moet als gevolg van de Duitse inval op 12 mei 1940 met haar ouders en zusje Irene naar Londen vertrekken.
De oorlogsjaren brengt Beatrix door in gelukkige omstandigheden in het Canadese Rockcliffe Park, Ottawa. Van hieruit keert ze pas op 2 augustus 1945 terug naar Nederland. Soldaat van Oranje Erik Hazelhoff Roelfzema bestuurt het vliegtuig.
In bezet Nederland circuleren in de vijf oorlogsjaren foto's van Prinses Beatrix en de andere leden van de Koninklijke familie, hoewel deze door de bezetter waren verboden. Op ťťn van deze illegaal verspreide foto's, die van hand tot hand werden doorgegeven, staat een portret van de jonge Beatrix met de tekst: 'Ik kom heusch terug hoor!'.

Deze collectie bestaat uit 24 beelden
Aangemaakt op: 29-01-2013 16:57
Gewijzigd op: 29-01-2013 17:49
  


Kerst in oorlogstijd
Ook in de oorlogsjaren wordt kerstmis gevierd. In de meeste gevallen gewoon met familie, gezellig thuis onder de boom. Maar kerst wordt ook gevierd tijdens de mobilisatie, aan het front, in de Duitse- en Japanse kampen, in onderduikplaatsen, in de bezette gebieden en na de Tweede Wereldoorlog in de jaren van wederopbouw en koloniale oorlog.
Kerstmis is ook een tijd van eten. Gedurende schaarste en gebrek probeert de bevolking aan 'luxe' levensmiddelen en andere producten te komen. Het distributiesysteem is daarbij een hindernis. Zelfs tijdens de Hongerwinter proberen huismoeders nog een enigszins feestelijk maal op tafel te krijgen.
Voor Nazi-Duitsland is de kerstperiode een dankbaar onderwerp voor propaganda doeleinden. ReichsfŁhrer-SS Himmler wil het christelijke kerstfeest omvormen tot een Germaans winterzonnewendefeest, het Joelfeest (Julfest). Vanaf 1935 schenkt hij aan SS'ers de Julleuchter; een lantaarn van ongeveer twintig centimeter hoog, gedecoreerd met Germaanse symbolen.
Deze collectie bestaat uit 24 beelden
Aangemaakt op: 20-12-2012 11:50
Gewijzigd op: 20-12-2012 13:15
  


Pearl Harbor
Op 7 december 1941, om acht uur 's ochtends, wordt de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor op Hawaii door de Japanse luchtmacht aangevallen. De slagschepen USS West Virginia en USS Tennessee worden door torpedoīs geraakt en vliegen in brand. De opzet van de Japanners is met een verrassingsaanval in ťťn klap de Amerikaanse vloot in de regio uit te schakelen. In twee uur tijd is de strijd beslist. De aanval kost 2403 Amerikanen het leven, terwijl de triomfantelijke Japanners slechts 55 piloten verliezen. De aanval betekent de deelname van de Verenigde Staten aan de oorlog; een dag na Pearl Harbor leest een geagiteerde president Roosevelt in het Congres de oorlogsverklaring van zijn land aan het Japanse keizerrijk voor. Als trouw bondgenoot van Japan verklaart Adolf Hitler vier dagen later de oorlog aan de Verenigde Staten. De Europese oorlog is een wereldoorlog geworden.
Overigens is Nederland het eerste land dat de oorlog verklaart aan Japan, zelfs nog voor de VS en Groot-BrittaniŽ.
Deze collectie bestaat uit 24 beelden
Aangemaakt op: 28-11-2012 16:09
Gewijzigd op: 29-11-2012 17:35
  


De arbeidsinzet
In november 1944 vonden in Rotterdam en Den Haag grote razzia's plaats. Mannen die geen gehoor hadden gegeven aan de oproep zich voor de arbeidsinzet te melden werden opgepakt.
Vanaf mei 1940 vertrokken werkloze Nederlanders vrijwillig naar Duitsland, gelokt door (slechts in schijn) aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden. Begin 1942 verdween de 'vrijwillige' tewerkstelling en deed de dienstverplichting zijn intrede. Iedere Nederlander van 18 tot 40 jaar kon tewerk gesteld worden. Duizenden Nederlanders lieten zich verleiden door fraai uitgevoerde propagandaplaten. Door tegenwerking van het bedrijfsleven, vrijstellingen die door ambtenaren werden verleend, en door onderduik, werden er naar de mening van de bezetter te weinig arbeiders opgeleverd. In november 1944 namen ze hun toevlucht tot razzia's, met als dieptepunt de 'slavenjacht' in Rotterdam en Den Haag. De 120.000 mannen die waren opgepakt werden naar Duitsland getransporteerd, waar ze onder erbarmelijke omstandigheden in kampen leefden.
Deze collectie bestaat uit 35 beelden
Aangemaakt op: 25-10-2012 16:05
Gewijzigd op: 25-10-2012 17:40
  


Dolle Dinsdag
Op dinsdag 5 september 1944 ontstaan na de bevrijding van Antwerpen geruchten over de op handen zijnde komst van de geallieerden.
De bevolking maakt zich op om de bevrijders te verwelkomen. Sommige illegale kranten brengen een bevrijdingsnummer uit. De bezetter grijpt niet in. Veel Duitse soldaten slaan zelfs op de vlucht. Met speciale treinen vertrekken 60.000 NSB'ers hals over kop naar Duitsland. Op 6 september blijkt alles een vergissing.
Vijf september 1944 zou de geschiedenis ingaan als Dolle Dinsdag.
Deze collectie bestaat uit 24 beelden
Aangemaakt op: 29-08-2012 12:22
Gewijzigd op: 29-08-2012 17:37
  


De reis van Gefreiter Karl Rauscher
Rauscher is in de oorlogsjaren gelegerd in een groot aantal Europese landen. Van zijn lange reis maakt hij een fotografisch verslag. Deze bijzondere collectie foto's is onlangs aan het NIOD geschonken. Een selectie van de 1500 beelden is in de hal van het Instituut te zien.
Rauscher maakt deel uit van de Werftabteilung; belast met reparatie en sloop van neergestorte vliegtuigen. In de zomer van 1940 is zijn standplaats de Seefliegerhorst Kommandantur Schellingwoude in Amsterdam. Rauscher fotografeert het werk van zijn eenheid maar gaat er in zijn vrije tijd graag met zijn camera op uit. Vanaf 1941 wordt Rauscher ingezet in Polen, RoemeniŽ, Bulgarije, KroatiŽ, ServiŽ, Hongarije en Griekenland. Begin 1945 is hij gestationeerd bij de Duitse stad Dresden en maakt schokkende foto's van de gevolgen van het bombardement. Deze collectie bestaat uit 35 beelden
Aangemaakt op: 31-07-2012 09:15
Gewijzigd op: 31-07-2012 09:50
  


Samen tegen het Rode Gevaar
De inval in de Sovjet-Unie op 22 juni 1941 droeg een nieuw onderwerp aan in het Duitse propagandabeleid in Nederland; de strijd tegen het communisme. Seyss-Inquart zag mogelijkheden om het Nederlandse volk te winnen voor Hitlers Nieuwe Orde. De aanval op de bolsjewistische vijand moest de bevolking voor de keus stellen: voor of tegen het nationaal-socialisme, voor of tegen het goddeloze bolsjewisme. De Rijkscommissaris organiseerde op het Amsterdamse IJsclubterrein (het huidige Museumplein) een grote bijeenkomst op vrijdagavond 27 juni 1941 onder het motto: Mit Adolf Hitler in ein neues Europa. Overal verschenen aankondigingen. Tienduizenden Nederlandse nationaal-socialisten arriveerden die middag per trein en marcheerden de stad in. De toespraak van de Rijkscommissaris eindigde met de oproep Nederlanders, blikt naar het Oosten. Mussert verklaarde dat Duitsland op Nederland kon rekenen als zijn trouwste broeder. De reacties van de Nederlandse bevolking waren echter terughoudend. Deze collectie bestaat uit 32 beelden
Aangemaakt op: 27-06-2012 11:29
Gewijzigd op: 27-06-2012 12:44
  


Voetbal in Oorlogstijd (EK Special)

Een Special over voetbal in oorlogstijd, in de aanloop naar het Europees kampioenschap voetbal van 2012 dat plaats zal vinden vanaf 8 juni in OekraÔne en Polen. De slogan van het EK2012 is Creating history together.

Ook een andere slogan is van toepassing; Voetbal is oorlog; tijdens de oorlog werd er volop gevoetbald in bezet Nederland. De sport was populairder dan ooit tevoren; volle stadions en veel sporters. Ook direct na de bevrijding was het voetbal populair, met wedstrijden om De Bevrijdingsbeker en wedstrijden tussen geallieerden en de Binnenlandse Strijdkrachten.
Deze collectie bestaat uit 19 beelden
Aangemaakt op: 29-05-2012 11:09
Gewijzigd op: 29-05-2012 12:51
  


Drukken in oorlogstijd
Nooit kon drukwerk het dagelijks leven zo sterk beÔnvloeden als tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het wel of niet bezitten van een stukje papier kon het verschil maken tussen leven en dood. Of tussen inzicht in de oorlogssituatie en een verdraaid beeld van de werkelijkheid. In deze Special zijn beelden van het legale en illegale drukwerk te zien.
Over dit thema is een expositie ingericht in het Grafisch Museum Groningen, georganiseerd in samenwerking met het Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen, en te zien tot 26 augustus 2012. Deze collectie bestaat uit 24 beelden
Aangemaakt op: 17-04-2012 09:30
Gewijzigd op: 26-04-2012 10:19
  


In Memoriam
Deze special is gemaakt ter gelegenheid van het boek In Memoriam en de tentoonstelling in het Stadsarchief Amsterdam, en toont een aantal fotoīs van Joodse, Roma en Sinti kinderen.
Deze collectie bestaat uit 21 beelden
Aangemaakt op: 22-03-2012 11:40
Gewijzigd op: 22-03-2012 12:39
  


Beelden bij Het Koninkrijk van dr. Loe de Jong
Tussen 1969 en 1994 verscheen Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, het standaardwerk over de bezettingsperiode, geschreven door dr. Loe de Jong (1914-2005). Deze 14-delige serie, met reacties en register, is nu digitaal te raadplegen via de website van het NIOD (http://www.niod.knaw.nl/koninkrijk).

Een selectie van de beelden die De Jong gebruikte in zijn boeken is in deze Special opgenomen. Deze collectie bestaat uit 54 beelden
Aangemaakt op: 19-12-2011 14:21
Gewijzigd op: 26-01-2012 17:10
  


Kleurenbeelden Hustinx
Kleurenfoto's uit de jaren 40-45 zijn zeldzaam. Toch maakte de Limburger Alphons Hustinx er meer dan 1600. Zijn kleurenopnamen geven een indrukwekkend beeld van het alledaagse leven in bezet Nederland.

De beelden van de Limburgse fotograaf en cineast tonen de gewone dingen en gebeurtenissen die zoveel mogelijk doorgingen.
Deze collectie bestaat uit 21 beelden
Aangemaakt op: 22-04-2008 13:01
Gewijzigd op: 26-07-2010 11:17
  


Affiches WO2
Affiches waren een belangrijk middel voor propaganda. Muren en aanplakzuilen werden volgehangen met officiŽle bekendmakingen en propaganda affiches die de publieke opinie moesten beÔnvloeden.

In deze Special een selectie van de meest opmerkelijke en aansprekende aanplakbiljetten.
Deze collectie bestaat uit 12 beelden
Aangemaakt op: 22-04-2008 12:28
Gewijzigd op: 26-07-2010 11:17
  


Oorlog in een notendop
BeeldbankWO2 bevat een omvangrijke verzameling beeldmateriaal betreffende de Tweede Wereldoorlog in Nederland en Nederlands-IndiŽ.
Deze Special toont de uitgebreide collectie in een 'notendop'.

Naast duizenden affiches en tekeningen zijn ook de verschillende vormen van fotografie rijkelijk vertegenwoordigd. Zo bevat de Beeldbank persfoto's, propagandafoto's en een collectie belangrijke amateur- en illegaal genomen foto's.
Deze collectie bestaat uit 29 beelden
Aangemaakt op: 23-04-2008 10:02
Gewijzigd op: 26-07-2010 11:16
  


De bevrijding van Nederland
Op 12 september 1944 overschreden Amerikaanse troepen de grens van Zuid-Limburg. In de daaropvolgende drie herfstmaanden werd het zuiden van Nederland bevrijd.

Boven de grote rivieren bleven de Duitser bezetters heer en meester. Pas op 8 mei 1945 konden de bewoners van het westen van het land de geallieerden verwelkomen.
Deze collectie bestaat uit 26 beelden
Aangemaakt op: 29-04-2008 10:23
Gewijzigd op: 26-07-2010 11:15
  


Sinterklaas in Oorlogstijd
Een verzameling beelden naar aanleiding van het boek Zou de Goede Sint wel komen ; Sinterklaasgedichten uit de Tweede Wereldoorlog.

In deze special een kleine selectie beelden van Sinterklaas. De beelden tonen hoe het eeuwenoude Sinterklaasfeest tijdens de bezetting werd gevierd, en hoe de Sint werd gebruikt voor diverse propagandadoeleinden. Deze collectie bestaat uit 24 beelden
Aangemaakt op: 08-10-2009 13:25
Gewijzigd op: 08-10-2009 15:56
  


Luchtoorlog Friesland
Op zaterdag 11 december 1943 stortte de Amerikaanse B-17 bommenwerper neer op de zeedijk bij Ferwerd. Dit is slechts een van de vele verhalen die te vinden zijn in de expositie Luchtoorlog boven Friesland 1940-1945.
Deze expositie is van 28 september 2008 tot en met 1 juni 2009 in het Verzetsmuseum Friesland te zien. Uitgangspunt is vooral het menselijk drama van de luchtoorlog uitvoerig te belichten.

De website www.luchtoorlogfriesland.nl geeft een overzicht van alle crashes en noodlandingen van vliegtuigen tijdens de Tweede Wereldoorlog waarbij ťťn of meer bemanningsleden zijn omgekomen en begraven liggen (of lagen) in de provincie Friesland. Deze collectie bestaat uit 12 beelden
Aangemaakt op: 24-02-2009 13:56
Gewijzigd op: 24-02-2009 14:13
  


Olympische Spelen 1936
De Olympische Zomerspelen werden in 1936 in Berlijn gehouden. Alles leek nieuw aan deze XIe Spelen en er was van alles fout aan.



Nieuw was de hoogdravende praal van het decor waartegen ze zich afspeelden en het perfecte van de organisatie. Nieuw en spraakmakend was de monsterestafette waarmee 3075 atleten het Olympisch vuur van het Griekse Olympia naar Berlijn brachten, dwars door Europa en over een afstand van ruim drieduizend kilometer. Nieuw ook was dat dit alles georganiseerd was door een land dat toen al alles met voeten trad waar het Olympische ideaal voor stond: het Nieuwe Duitsland van Adolf Hitler. Deze special vertoont een overzicht van de Olympische Zomerspelen van 1936 in Berlijn.
Deze collectie bestaat uit 32 beelden
Aangemaakt op: 22-07-2008 14:13
Gewijzigd op: 23-07-2008 16:31
  


Start Beeldbank WO2
Beeldbank WO2 is op 24 april 2008 geopend door H.K.H. Prinses Margriet. Alle beelden van de Nederlandse oorlogs- en verzetsmusea, herinneringscentra en het NIOD zijn bijeengebracht in deze Beeldbank.

Met het intoetsen van het startsignaal werd de Beeldbank door Prinses Margriet in werking gesteld.
Tijdens de bijeenkomst in theater Diligentia te Den Haag voerde staatssecretaris van VWS, Jet Bussemaker het woord. Verder hielden journalist Joris Luyendijk en acteur/fotograaf Thom Hoffman een voordracht. Tot slot gaf Erik Somers (NIOD) een toelichting op de Beeldbank.
Deze collectie bestaat uit 15 beelden
Aangemaakt op: 29-04-2008 14:19
Gewijzigd op: 23-07-2008 16:26
  


Prinses Margriet
Op 24 april 2008 lanceerde H.K.H. Prinses Margriet in Den Haag de Beeldbank WO2. Prinses Margriet werd 19 januari 1943 geboren in het Canadese Ottawa als derde dochter van prinses Juliana en prins Bernhard. Deze collectie bestaat uit 16 beelden
Aangemaakt op: 18-04-2008 15:26
Gewijzigd op: 22-04-2008 14:14